Wegens Corona gaan onze voordrachten online door. Meer info onder "Activiteiten".

Nieuwsflits » Theosofie » Verder verdiepen? » Moeder van de New Age

Moeder van de New Age I

Volgens Wikipedia is new age een westerse spirituele beweging die ontstond in de 20e eeuw. De aanhangers van new age kijken sinds de jaren 1970 uit naar de komst van een 'nieuw tijdperk' van liefde en licht waarop ze zich voorbereiden door te werken aan eigen spirituele groei. New age is een verzamelterm voor een breed palet aan esoterische filosofie, nieuwe religies, alternatieve therapieën en alternatieve leefwijzen die vanaf de tweede helft van de jaren 1960 van de twintigste eeuw aan populariteit hebben gewonnen.

Overkoepelend gaan new age-aanhangers uit van een holistisch mens- en wereldbeeld, met daarbij het geloof in persoonlijke ontwikkeling, en het geloof dat de mensheid een nieuw tijdperk ingaat. Men ervaart de eenheid van mens, natuur en kosmos. Men hecht waarde aan een intuïtieve en gevoelsmatige benadering van problemen en zaken. New age wordt gezien als een reactie op traditionele monotheïstische religies, maar ook op materialisme, rationalisme en individualisme.

Soms wordt Helena Petrovna Blavatsky wel de moeder van de new age genoemd. Is dit zo? David Spangler* schrijft over vier niveaus waarop men de new age tegemoet kan treden en verkennen.

 

Het eerste niveau is als een oppervlakkig etiket, gewoonlijk in een commercieel verband. Men kan new age-schoenen aanschaffen, new age-kleren dragen, new age-tandpasta gebruiken, boodschappen doen in new age-winkels en in een new age-restaurant eten waar op de achtergrond zacht new age-muziek wordt gespeeld.

Het tweede niveau is wat hij de ‘new age als schone schijn’ noemt. Het voornaamste kenmerk van dit niveau is gehechtheid aan een privéwereld van ego-vervulling en een daaruit voortvloeiende (maar niet altijd duidelijke) terugtrekking uit de wereld. In deze context worden de woorden new age waarschijnlijk het meest gebruikt, jammer genoeg. . . .

Het derde niveau is de new age als de belichaming van verandering. Het bijzondere kenmerk is dan de transformatie zelf, wat gewoonlijk wordt uitgedrukt als een paradigmaverschuiving [of een verandering in de uitgangspunten en waarden in de kern van een bepaalde cultuur]. Dit is het niveau van de besprekingen op veel internationale en regionale conferenties; het wordt bediscussieerd door futuristen en maatschappijhervormers. In deze context wordt het idee van een opkomende nieuwe cultuur gewoonlijk meer gezien op sociaal, economisch en technologisch gebied dan op spiritueel gebied. . . .

Op het vierde niveau is de new age in essentie een spirituele gebeurtenis, de geboorte van een nieuw bewustzijn en een nieuwe manier om het leven te ervaren. . . . Het is de new age als een zijnstoestand, een manier waarop men in relatie staat tot anderen, die wederzijds kracht geeft en verrijkt. Dit niveau concentreert zich meer op de spirituele functie – namelijk op de dienstbaarheid – dan op spirituele ervaring, die het brandpunt vormt dat men vaak op het tweede niveau aantreft – dat van paranormale en spirituele schone schijn.

Waarom wordt H.P.Blavatsky dan soms de moeder van de new age genoemd? Omdat de theosofie volledig beantwoord aan het vierde niveau van Spangler:
”Een spirituele gebeurtenis, de geboorte van een nieuw bewustzijn en een nieuwe manier om het leven te ervaren.”

Naar de biografie van Sylvia Cranston - Het bijzondere leven & de invloed van Helena Blavatsky, Stichtster van de moderne Theosofische beweging.

 

*Spangler, volgde een studie aan de universiteit voordat hij zijn belangstelling richtte op de new age. Hij was mededirecteur van de beroemde Findhorn gemeenschap in Noord Schotland en leidt nu de Lorian Association in de Verenigde Staten. Hij doceert aan verschillende universiteiten en houdt overal in de Verenigde Staten en Canada lezingen. In zijn nieuwste boek, Emergence, the Rebirth of the Sacred, spreekt hij over genoemde vier niveaus waarop men de new age kan verkennen.


Moeder van de new age II

Kurt Vonnegut jr.* schreef een artikel met als titel ‘De geheimzinnige mevrouw Blavatsky’, waaruit het volgende is overgenomen:

Het valt me op dat veel Amerikanen zich vaag ervan bewust zijn dat er ergens in ons P.T. Barnum-verleden een Mw. Blavatsky was.† Als ik hen laat raden wie ze was en wat ze deed, veronderstellen ze gewoonlijk dat ze een uitstekende kwakzalver was onder de vele kwakzalvers die deden alsof ze met de doden spraken. Dit antwoord is onrechtvaardig en getuigt van onwetendheid. . . . Ze was tweeënveertig toen ze hier in 1873 aankwam en haar hoofd was vol occulte theorieën, maar ze walgde van contacten met de doden. . . .

Ze beweerde drie keer rond de wereld te hebben gereisd vóór ze hier haar reis onderbrak. ‘Deze dame’, zei de New Yorkse Daily Graphic, ‘heeft een veelbewogen leven geleid, door rond te reizen in de meeste landen van het Oosten op zoek naar antiquiteiten aan de voet van de piramiden, [en] getuige te zijn van de mysteriën van hindoetempels. . . .’

Ze was om te beginnen zo dapper om geheel alleen zover te reizen. Ze was zo briljant dat ze zich taal na taal eigen maakte om te weten te komen wat plaatselijke wijzen wisten. En ze was zo edelmoedig, waarbij ze bijna niets voor zichzelf verlangde. . . . En ze was doodsbang dat ongetrainde, onwaardige personen zouden knoeien met magie en de boel op stelten zouden zetten. Ze maakte in Amerika vijanden door te zeggen dat mediums afschuwelijke risico’s namen met krachten die ze niet begrepen

Vonnegut citeert dan het volgende uit een van HPB’s artikelen over occultisme:

Het motief, en alleen het motief, bepaalt of het uitoefenen van macht zwarte en verderfelijke, dan wel witte en goedaardige magie is. Het is onmogelijk gebruik te maken van spirituele krachten als er in de handelende persoon ook maar een zweem van zelfzucht is overgebleven. Want als de bedoelingen niet volkomen zuiver zijn, zal het spirituele zich omvormen tot het psychische, zal het op het astrale gebied werken, en kunnen er daardoor verschrikkelijke gevolgen worden teweeggebracht. De vermogens en krachten van de dierlijke natuur [de psychische natuur] kunnen zowel door zelfzuchtige en wraakgierige, als door onzelfzuchtige en vergevensgezinde mensen worden gebruikt; de vermogens en krachten van de geest staan alleen ter beschikking van hen die volkomen zuiver van hart zijn – en dat is goddelijke magie.

Hij besluit zijn lange artikel:

Ik heb Mw. Blavatsky bij wijze van spreken van binnenuit benaderd; ik heb naar haar geluisterd en naar degenen die van haar hielden. Ik had even gemakkelijk kunnen aannemen dat haar leven een klucht was en gretig haar vele vijanden kunnen citeren, die dachten dat ze een onbeschaamde bedriegster was. Op zijn minst bracht Mw. Blavatsky wijsheid uit het Oosten naar Amerika, dat deze hard nodig had en nog steeds heeft. . . . Dus zeg ik, ‘Vrede en eer voor Mw. Blavatsky.’ Ik ben verrukt en geamuseerd dat ze Amerikaans staatsburger was. . . . Ook al was ze misschien wat zonderling, ze was iets heel moois; ze dacht dat alle mensen haar broeders en zusters waren – ze was een wereldburger. Ze zei onder andere dit:

Laat niet de felle zon één traan van smart drogen
vóór u die zelf van het gezicht van
iemand die lijdt heeft afgewist. 

 

*Kurt Vonnegut Jr. (Indianapolis (Indiana), 11 november 1922 – New York, 11 april 2007) was een Amerikaans schrijver en schilder. Post Modernisme. Bekend werk: Slachthuis vijf

Noot vert.: Phineas Taylor Barnum (1810-91), een Amerikaanse impresario, die ‘De grootste show op aarde’ creëerde, een combinatie van museum, menagerie en circus, waarmee hij de wereld rondreisde.